Vivir en sociedade.

Que é a diversidade?

A diversidade é a mestura de persoas distintas que viven nun mesmo lugar. Esa mestura non é un problema: é unha riqueza. Cada persoa achega algo distinto á comunidade.

Tipos de diversidade

• Cultural: costumes, festas, comidas, vestido, música.
• Lingüística: as linguas que falamos.
• Étnica: poboacións con tradicións comúns (en España viven, por exemplo, persoas xitanas desde hai séculos).
• Relixiosa: cristiáns, musulmáns, xudeus, persoas sen relixión...
• Funcional: persoas con diferentes capacidades físicas ou mentais.
• De idade, xénero ou orientación afectivo-sexual.

Linguas en Galicia

En Galicia falamos galego e castelán. As dúas son linguas oficiais. O galego é a lingua propia do territorio e está protexido polo Estatuto de Autonomía. Hoxe convivimos con persoas que tamén falan outras linguas (árabe, romanés, portugués, inglés...) porque chegaron de outros países.

Cando unha persoa cambia o lugar onde vive, fai unha migración. Hai varias clases:

• Emigración · marchar do propio país ou pobo.
• Inmigración · chegar a un país ou pobo novo.
• Migración interior · dentro do mesmo país (do rural á cidade).
• Migración exterior · entre países distintos.

Por que migra a xente?

• Por traballo · buscan emprego ou mellores soldos.
• Por estudos · ir a outra universidade.
• Para reunirse coa familia que xa marchou antes.
• Fuxindo da guerra ou da fame (persoas refuxiadas).

Sexo e xénero

• Sexo é unha característica biolóxica (con que corpo naces).
• Xénero son as ideas e regras que cada sociedade ensina sobre como deben comportarse mulleres e homes.

Que son os estereotipos?

Un estereotipo é unha idea moi simplificada e xeralmente inxusta sobre un grupo de persoas. Exemplos de estereotipos de xénero:

• "As nenas non son boas en matemáticas." → Falso.
• "Os nenos non poden chorar." → Falso.
• "As cores rosas son para nenas." → Convencionalismo, non hai cores de xénero.
• "Coidar dos fillos é cousa de mulleres." → É cousa dos dous proxenitores.

Que son os roles de xénero?

Un rol é o papel que se espera que xogue alguén. Durante moito tempo, esperábase que as mulleres se quedasen na casa coidando da familia, e que os homes traballasen fóra. Isto cambiou: hoxe homes e mulleres comparten tarefas, traballan e coidan.

Que é unha Constitución?

É un texto que recolle:

• Os dereitos e deberes da cidadanía.
• A forma de organización do Estado.
• As institucións e como funcionan.
• O xeito de elixir gobernos e cambiar as leis.

Que di a nosa Constitución?

Que España é un Estado social e democrático de dereito. Vexamos o que significa:

• Estado social · ten que coidar das persoas (sanidade, educación, pensións).
• Democrático · o poder vén do pobo, que vota.
• De dereito · todas as persoas están sometidas á lei, incluso o goberno.

Tamén estabelece que España é unha monarquía parlamentaria: hai un rei como xefe do Estado, pero quen goberna é un Presidente elixido polo Parlamento.

Por que é importante esta división?

Porque ninguén pode acumular todo o poder. Se a mesma persoa fixese as leis, as aplicase e tamén xulgase os casos, sería un sistema moi perigoso (case unha ditadura).

Ao estaren os tres poderes separados, cada un vixía aos outros. A isto chámase sistema de pesos e contrapesos.

O papel do Rei

O Rei (actualmente Felipe VI) é o xefe do Estado: representa a España, sanciona as leis, recibe as embaixadas... pero non goberna. Por iso a España se chama monarquía parlamentaria.

Que é o Estatuto de Autonomía?

É unha lei que organiza Galicia. Aprobouse en 1981, en referendo (vontou si o 71% dos votantes). Recoñece que Galicia é unha nacionalidade histórica con lingua e cultura propias.

As institucións galegas

• Parlamento de Galicia · 75 deputados e deputadas elixidos polo pobo. Reúnense no Pazo do Hórreo, en Santiago. Aproban as leis galegas.
• Xunta de Galicia · é o goberno. Presídea o Presidente da Xunta, elixido polo Parlamento. Inclúe as consellerías (Educación, Sanidade, Medio Ambiente...).
• Tribunal Superior de Xustiza de Galicia · o máis alto na orde xudicial galega.

Símbolos de Galicia

• Bandeira · branca cunha banda azul diagonal.
• Escudo · cáliz e cruces sobre fondo azul.
• Himno · Os Pinos, letra de Eduardo Pondal.
• Día das Letras Galegas · 17 de maio.
• Día de Galicia · 25 de xullo.

Como se goberna un concello?

• Alcaldía · a persoa que dirixe o concello. Tamén se chama "alcalde" ou "alcaldesa".
• Concelleiros e concelleiras · forman o equipo de goberno e a oposición. Cada un coida unha área (educación, deportes, cultura, urbanismo...).
• Pleno municipal · reunión onde se toman as decisións importantes. É público.

Como se elixe a alcaldía?

Cada catro anos hai eleccións municipais: a cidadanía vota listas de partidos. Os concelleiros e concelleiras elixidos votan entre si quen será a Alcaldía. Normalmente é a cabeza da lista máis votada.

De que se ocupa o concello?

• Recollida do lixo e limpeza viaria.
• Mantemento de rúas, parques e xardíns.
• Augas e sumidoiros.
• Polideportivos, bibliotecas e centros culturais.
• Festas patronais e actividades culturais.
• Tráfico e seguridade local (policía municipal).